Limes Journaal Talk Show deel 2

Het Limes Journaal van 27 maart brengt deel 2 van de eerste Limes Journaal Talk Show waarin drie hoofdrolspelers van de Romeinse Limes terugblikken en vooruitkijken. De gasten zijn:
- Tamar Leene, programma-manager van de Limes
- Erik Graafstal, gemeente-archeoloog Utrecht
- Toon Verhoeven, directeur Ipse de Bruggen
 

Limes Journaal Talk Show deel 1

Het Limes Journaal van 13 maart brengt de eerste Limes Journaal Talk Show waarin drie hoofdrolspelers van de Romeinse Limes terugblikken en vooruitkijken. De gasten zijn:
- Tamar Leene, programma-manager van de limes
- Erik Graafstal, gemeente-archeoloog Utrecht
- Toon Verhoeven, directeur Ipse de Bruggen
In deel 1 de terugblik op 2018
 

MuseumkaartMatch-Avond

Vrijdagavond 12 april ontmoet u elkaar in het verleden. U wordt ontvangen in de Romeinse herberg met koffie, thee en heerlijke Romeinse appeltaart met honingnotensaus. Na het welkomstwoord starten de diverse workshops. Er is keuze uit:

Workshop: Archeologiehuis.
Bezoek het Archeologiehuis met de speciale tentoonstelling ‘Drakentanden in de Duinen. Oorlogssporen van de Atlantikwall’.

Workshop: Zwammerdam Schepen Restauratiewerf.
Bezoek de Romeinse Zwammerdam Schepen Restauratiewerf waar de Zwammerdam 2 wordt gerestaureerd.

Workshop: Mesolithicum.
Ga mee op reis: héél ver terug in de tijd naar het kamp van de jagers-verzamelaars, 8800 jaar voor Christus. Hier maak je kennis met de jager en ontdek je hoe zij leefden.

Workshop: Romeins Badhuis.
Bezoek het Romeinse Badhuis en leer alles over de gebruiken van toen. Geef en beleef ook zelf een Romeinse armmassage.

Workshop: Middeleeuwse ambachten.
Bezoek het middeleeuwse stadje Gravendam uit de 14e eeuw en beleef de ambachten van toen zoals de smid, imker en bakker.

In totaal zijn er 3 workshoprondes waaraan u kunt deelnemen. De workshops duren elk ca. 40 minuten. Tussendoor is er een pauze van 20 minuten om elkaar beter te leren kennen en te matchen.

Na de workshops, rond 22.30 uur, geniet u van de borrel terwijl u over de avond napraat.

Meer informatie en aanmelden op https://www.museumkaart.nl/match

Programma vrijdag 12 april

Vanaf                                    Ontvangst in de Romeinse herberg met koffie, thee en gebak
19.00 uur                            Registratie deelnemers en inschrijving voor de rondleidingen

19.15 uur                            Welkomstwoord / Opening

19.30 uur                            Workshop ronde I
20.30 uur                            Workshop ronde II
21.30 uur                            Workshop ronde III

22.30 uur                            Napraten tijdens de borrel met hapjes en drankjes
tot 23.15 uur

Nationale Museumweek 2019

Nationale Museumweek 8 t/m 14 april

Van maandag 8 t/m zondag 14 april zetten ruim 400 musea hun unieke collecties, ons culturele kapitaal, volop in de schijnwerpers. Het thema van de Nationale Museumweek is “Ontdek samen ons échte goud. Dichterbij dan je denkt!”.

Ontdek #OnsEchteGoud in Archeologiehuis Zuid-Holland / Museumpark Archeon van dinsdag 9 april t/m 14 april 2019 geopend.

 

Hieronder enkele pronkstukken (#OnsEchteGoud)

Dit jaar wordt er letterlijk ingespeeld op het thema: “Ons echte goud, dichterbij dan je denkt!” door het erfgoed van vestigingsplaats Alphen aan de Rijn te belichten.

Romeinse soldaten in Alphen aan den Rijn?

Deze replica van het Castellum laat zien hoe een Romeins grensfort in het noorden van het Romeinse Rijk eruit heeft gezien. Het is een replica van het Romeinse Castellum (Albanianae) dat in Alphen aan den Rijn heeft gestaan en tussen 40 en 270 na Christus door ongeveer 500 soldaten werd gebruikt als fort. Dit waren overigens vaak geen Romeinen maar “auxilliari”, mensen die graag het Romeins burgerrecht wilden ontvangen en hier hun tijd uitzaten, want je stationeert natuurlijk niet je beste troepen in zo’n zompige uithoek als Nederland.

In het Romeinse deel van Museumpark Archeon is niet alleen de replica van het fort te bewonderen, ook kunt u zich als bezoeker bijna 2000 jaar terug in de tijd wanen, door u te laten masseren in het Romeins badhuis, te eten in de herberg, met de rechtervoet binnen te treden in het tempelcomplex of rond te struinen door de Romeinse kruidentuin!

De Domus, het domein van handelaren en ambachtslieden

Tijdens de Romeinse periode leefden de meeste mensen in Nederland op het platteland en een klein deel van de bevolking in steden. De rijke burgers leefden in villa’s en de handelaren en ambachtslieden in een domus (stadswoning) als deze. Deze gereconstrueerde domus is gebaseerd op opgravingen van een domus uit Voorburg, uit ongeveer 150 na Christus. In de tweede eeuw na Christus lag hier namelijk de Romeinse stad Forum Hadriani (genoemd naar Keizer Hadrianus).  

In de domus in Museumpark Archeon kunt u een bezoek brengen aan de pottenbakker die hier woont en werkt, maar u kunt nog meer beleven in het Romeinse gedeelte van Museumpark Archeon! Zo kunt u zich laten masseren in het Romeins badhuis, eten in de herberg, met de rechtervoet binnen te treden in het tempelcomplex of heerlijk rond te struinen door de Romeinse kruidentuin!

Een gladius voor de gladiator

Dit is een “gladius”, een kort Romeins zwaard. Dit zwaard is gevonden in Alphen aan den Rijn. Het soort werd gebruikt tussen 12 voor Christus tot 450 na Christus, door Romeinse soldaten. Zij gebruikten zo’n Gladius voornamelijk om vijanden mee neer te steken, maar konden er ook mee slaan en snijden. Het zwaard veroorzaakte diepe wonden bij de tegenpartij. Zoals de naam doet vermoeden, is het woord “gladiator” van de gladius afgeleid. Gladius betekent zwaard en een gladiator is letterlijk een “zwaardvechter”. Gladiatoren gebruiken naast de gladius andere wapens.

De gladius is, samen met nog veel meer schatten uit de prehistorie, Romeinse tijd en middeleeuwen te bewonderen in het Archeologiehuis Zuid-Holland (naast de ingang van Museumpark Archeon).

Het vrachtschip uit Nigrum Pullum (Zwammerdam)

In de nederzetting Nigrum Pullum (tegenwoordig Zwammerdam), zijn in de jaren ’70 van de vorige eeuw overblijfselen van zes bijzondere Romeinse schepen opgegraven. De Romeinse Limes (grens) waar deze schepen zijn gevonden, is genomineerd om tot Unesco werelderfgoed te behoren!

Op dit moment wordt één van de schepen, de Zwammerdam 2, in het bijzijn van bezoekers van het Archeon in elkaar gezet en gerestaureerd! Het is een platbodem vrachtschip uit ongeveer 205 na Christus. U kunt dit schip altijd komen bewonderen als het park open is! Ook kunt u de restauraties volgen via het logboek en de Limesjournaals op deze website http://www.zwammerdamschepen.nl/home.html.

Venus, godin van liefde en schoonheid

Ook dit bijna 2000 jaar oude Romeinse beeldje is in Alphen aan den Rijn teruggevonden. Dit beeldje van pijpaarde stelt de godin Venus voor, de godin van liefde en schoonheid die uit het schuim van de zee geboren is. Dit was één van de vele goden/godinnen die de Romeinen aanbaden. De Romeinen waren namelijk zeer godsdienstig. Zij geloofden bijvoorbeeld dat veroveringen van hun legioenen een beloning van de goden waren en dat de keizers van de goden afstamden. Rituelen als offers, geloften en bezweringen maakten deel uit van het dagelijks leven van een Romein. Voor iedere gebeurtenis werd weer een andere god aangeroepen.

Het Venusbeeldje is, samen met nog veel meer schatten uit de prehistorie, Romeinse tijd en middeleeuwen te bewonderen in het Archeologiehuis Zuid-Holland (naast de ingang van Museumpark Archeon).

Het Romeinse lintje

Deze ronde schijf is in het centrum van Alphen aan den Rijn gevonden en komt uit de tijd van de Romeinen. De schijf heeft een afbeelding van de vierde keizer van het oude Rome: Keizer Claudius (regeerde van 41-54 n. Chr.). De Romeinen noemden zo’n schijf een “phalera”. Zij gebruikten het als beloning in het leger of als een versiering van paardentuig. Als een soort van medaille konden deze schijven worden uitgedeeld aan soldaten, die de schijven vervolgens ter decoratie aan hun harnas konden hangen.

De phalera is, samen met nog veel meer schatten uit de prehistorie, Romeinse tijd en middeleeuwen te bewonderen in het Archeologiehuis Zuid-Holland (naast de ingang van Museumpark Archeon).

Gratis entree met de Museumkaart

Winnaar Archeon Thea Beckmanprijs 2018

ALPHEN AAN DEN RIJN - Zaterdag 15 september werd om 10.00 uur in het Romeins Museum de Thea Beckmanprijs uitgereikt door wethouder Gert-Jan Schotanus, de voorzitter van de jury Hubert Slings en Archeon directeur Monique Veldman.

Voor de toekenning van de Thea Beckmanprijs zoekt de jury elk jaar naar goed geschreven verhalen die een overtuigende historische insteek hebben. Als jury constateren we met genoegen dat we niet de enigen zijn die schrijfkwaliteit op waarde weten te schatten. Drie boeken op onze shortlist zijn inmiddels door anderen bekroond; twee met Zilveren Griffels en één met de Gouden Griffel.

De vijf boeken die uiteindelijk door ons zijn genomineerd, bieden stuk voor stuk mooie en meeslepende historische verhalen, goed verteld en naar het oordeel van de jury aantrekkelijk voor de doelgroep. Onder de criteria die de jury heeft toegepast, is een gelijkwaardige rol weggelegd voor literaire kwaliteit en historische zeggingskracht. De overtuigingskracht waarmee het verhaal historisch ingebed is, weegt zwaar mee in de beoordeling.

De genomineerden 2018:

  • Arend van Dam - De reis van Syntax Bosselman
  • Martine Letterie & Rick de Haas - Kinderen met een ster
  • Inez van Loon - Anna's grote reis
  • Koos Meinderts - Naar het noorden
  • Suzanne Wouda - Sabel

De jury heeft na rijp beraad besloten een van hen tot winnaar van de Thea Beckmanprijs uit te roepen. De prijs bestaat uit de eer en een geldbedrag van € 1.000,-.

De winnaar is..

Allereerst de winnaar gekozen door de Jonge Beckman jury. De juryleden van de Jonge Beckman, bestaande uit 5 jongeren tussen de 11 en 14 jaar, benoemen Anna’s grote reis, van Inez van Loon tot winnaar van de Jonge Beckmanprijs.

De Thea Beckman jury heeft gekozen voor een ander zeer talentvol geschreven boek. Het boek gaat over een uiterst pijnlijke episode uit onze geschiedenis. Aan een boek dat je door elkaar schudt en aan het werk zet. Met als bijvangst een kijkje in de schrijverskeuken waarin de jonge lezer leert hoe zo’n complex boek tot stand komt.

De jury kent de Thea Beckmanprijs 2018 toe aan De reis van Syntax Bosselman van Arend van Dam.


Arend van Dam - De reis van Syntax Bosselman

Voor de Wereldtentoonstelling van 1883 in Amsterdam wordt de Surinamer Syntax Bosselman samen met 27 landgenoten naar Nederland gehaald. Niet als eregast, zoals hem is beloofd, maar om als fascinerende rariteit tentoongesteld te worden aan het langstrekkende publiek. Schrijver Arend van Dam denkt in dit boek hardop na over de lastige vragen die bij dit pijnlijke stuk geschiedenis gesteld moeten worden. Hoe kan het dat mensen dit ooit normaal hebben gevonden?

De jury is zeer onder de indruk van dit uitstekend geschreven boek over een urgente en actuele zwarte bladzijde uit onze geschiedenis. De auteur stelt zich kwetsbaar op door zijn aanpak en werkwijze te problematiseren, en dat draagt bij aan de kracht van zijn boodschap.

De animatie bij De reis van Syntax Bosselman is gemaakt door Rient van de Crommert.

De jury van de Thea Beckmanprijs bestaat uit:

Henne van Beveren (kinderboekwinkel Silvester, Zoetermeer)
Liselotte Dessauvagie (zelfstandig leesbevorderaar)
Hubert Slings (stichting entoen.nu, voorzitter)
Monique Veldman (directeur Archeon)
Moniek Warmer (Stichting Jaap ter Haar / ontwikkelaar educatieve culturele projecten)

Bekijk het volledige juryrapport op https://www.archeon.nl/nl/archeon-thea-beckmanprijs.html  

Lezing: Gewoon geluk

Beleef het mee! Een unieke avond met professor Herman Pleij op 17 oktober bij de Vrienden van Archeon (VVvA).
 
DE HEMEL OP AARDE? MIDDELEEUWSE OPVATTINGEN OVER GELUK
Geluk is in onze tijd koopwaar. Een masterclass kan iedereen gelukkig maken: de wetenschap staat garant. Wie van geluk niet een gewoonte maakt, is een loser. Hoe kon deze hemelse gave zo diep zinken? Op aarde verspeelden Adam en Eva dit geschenk door de Zondeval. Daardoor raakte het leven begrensd en vervuld van ellende. Door boete te doen was er een kans op geluk in het Hiernamaals. Maar de natuur was sterker dan de leer. Hoe kon wat natuurlijk aanvoelde niet deugen? Mocht seks alleen maar vanwege de voortplanting? Of zat de duivel overal tussen? Ketterse bewegingen probeerden het aardse geluk te restaureren in paradijselijke heilstaten. En al snel werd het recht op gewoon geluk erkend in de hele samenleving. Is het de taak van de overheid om het geluk van de burger te bevorderen?

Naast de lezing zal Herman pleij ook boeken signeren.
 
Over de spreker
Herman Pleij (1943), emeritus-hoogleraar Middeleeuwse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam; houdt zich vooral bezig met de cultuurhistorische betekenis van literatuur, de ontwikkeling van een burgermoraal en van Nederlandse identiteiten in het algemeen; werkt aan een studie over de rechtvaardiging van lust en genot in de literatuur en beeldende kunst van de Middeleeuwen.
In 1981 werd hij hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Van 1992 van 1994 was hij decaan van de Faculteit der Letteren. Op 29 februari 2008 ging hij met emeritaat. Sindsdien publiceert hij veel over cultuurhistorische onderwerpen, zoals het vraagstuk van de nationale identiteit.

Zijn belangstelling voor het maatschappelijk debat uit zich in zijn frequente deelname aan praatprogramma's op de Nederlandse televisie.

Deelname
VVvA hanteert prettig lage deelnametarieven voor deze unieke avond: 10 euro voor VVvA leden en personeel Archeon en 20 euro voor niet-leden. Dit tarief is inclusief een kopje koffie of thee bij binnenkomst. Indien u bij inschrijving ook meteen lid wordt van VVvA voor 1 jaar tot eind 2019. (35 euro incl. toegang tot deze speciale avond) is deze korting direct verrekend en krijgt u bovendien een prettige kortingsregeling op de toegang van Archeon gedurende het hele jaar. Er is ruimte voor maximaal 150 personen, dus meldt u tijdig aan!

N.b. een belangrijk deel van de opbrengst komt ten goede aan de restauratieprojecten in Museumpark Archeon.

Nationale Archeologiedagen

Van 12 tot en met 14 oktober zijn de Nationale Archeologiedagen in Archeon. Veel van onze verre geschiedenis ligt vaak verrassend dichtbij. Onder onze voeten. In de bodem. Wil jij ook ontdekken welke verhalen er allemaal verstopt zitten in de Nederlandse bodem? Kom dan horen, zien en graven tijdens de Nationale Archeologiedagen in Archeon. Je hoeft geen archeoloog te zijn om mee te kunnen doen. Kom oog in oog met de sporen van een ver verleden. Iedereen is van harte welkom.

Voel je een archeoloog
Tijdens de Nationale Archeologiedagen kan iedereen meedoen aan de georganiseerde activiteiten in en rondom het Archeologiehuis/Romeins Museum. Er wordt een opgraving georganiseerd speciaal voor kinderen waarbij er gezocht kan worden naar aardewerk en Romeinse munten. Deze objecten mag je vervolgens mee naar huis nemen om nog extra na te kunnen genieten van de dag.

Ontmoet Bronstijdman Kars
Archeologen van de Universiteit van Amsterdam hebben een gezichtsreconstructie gemaakt van een menselijke schedel uit de Bronstijd: Bronstijdman Kars. De reconstructie is gemaakt aan de hand van een menselijke schedel die in een massagraf in Wassenaar is gevonden (het graf van Wassenaar is ook tentoongesteld in het Romeins Museum). Uit onderzoek blijkt dat het moet gaan om een man in de leeftijd tussen de 30 en 40 jaar. Ontmoet Kars in het Archeologiehuis op de 1e etage van het Archeon.

Drakentanden in de Duinen
De tentoonstelling “Drakentanden in de Duinen. Oorlogssporen van de Atlantikwall” vertelt de verhalen achter een serie voorwerpen uit de Tweede Wereldoorlog, die bij toeval in de Hollandse duinen werden gevonden door natuurbeheerders. In de Hollandse Duinen kwam door opstuivend duinzand een serie van deze voorwerpen vrij te liggen, waarna ze werden gevonden door natuurbeheerders. Naast de verhalen die schuilgaan achter deze voorwerpen, wordt in de tentoonstelling aandacht besteed aan de zogenaamde Vordere Wasserstellung.

Zwammerdam Restauratiewerf
In de Zwammerdam Restauratiewerf in Archeon wordt hard gewerkt aan de restauratie van de zogeheten Zwammerdamschepen. Het eerste schip dat weer in elkaar wordt gezet is de Zwammerdam 2, een vrachtschip van 22 meter lang. De werkzaamheden zullen ruim een jaar duren en worden uitgevoerd in de Restauratiewerf. In de Restauratiewerf is ook een mooie tentoonstelling over de Zwammerdamschepen, de Romeinse limes en de restauratie te zien.

Zwammerdam kano 5
Kano 5, een vissersboot die als vijfde van de Romeinse Zwammerdamschepen werd opgegraven is te bewonderen op de begane grond van het Archeologiehuis. De boot is 5,50 meter lang en 0,80 meter hoog. Bijzonder is het opgetimmerd dekje met in dit geval zelfs ook een luikje met ijzeren scharnier. Vermoedelijk is het schip ooit groter geweest, want het heeft nu een rechte achterkant. Misschien is de kano ooit beschadigd en ingekort om te kunnen dienen als een visbun, waarin gevangen vis tijdelijk levend bewaard wordt.

Lees meer op https://www.archeon.nl/nl/agenda/nationale-archeologie-dagen.html 

Archeon aangesloten bij Canonnetwerk

Canonnetwerk breidt verder uit over heel Nederland

Bekendmaking tijdens succesvolle eerste editie van History in Concert

Bezoekers werden tijdens de eerste editie van History in Concert, getrakteerd op een muzikale historische reis van hiphop tot opera. Tientallen musea van het Canonnetwerk hadden onder leiding van het Nederlands Openluchtmuseum deze avond in TivoliVredenburg georganiseerd om de Canon van Nederland op een vernieuwende wijze te presenteren. Tijdens History in Concert maakte Paul Schnabel, voorzitter van de Raad van Toezicht van het Nederlands Openluchtmuseum, de veertien nieuwe Canonmusea bekend die vanaf 2019 gaan deelnemen.

Groeiend Canonnetwerk

In het Canonnetwerk werken musea in heel Nederland samen om de veelzijdigheid van de Nederlandse geschiedenis voor het voetlicht te brengen. Door iconische topstukken van de Canon in de eigen museale context te presenteren en door prikkelende programmering en communicatie, waar History een Concert een eerste geslaagd voorbeeld van was.
Nieuwe deelnemers vanaf 2019: Airborne Museum Hartenstein, Archeon, De Museumfabriek, Fries Museum, Gemeentemuseum Den Haag, Haags Historisch Museum, Joods Cultureel Kwartier, Limburgs Museum, Museum Dordrecht/ Hof van Nederland, Nationaal Monument Kamp Vught, Rijksmuseum Muiderslot, Vestingmuseum Naarden, Teylers Museum, Zeeuws Maritiem MuZEEum.
Huidige deelnemers 2018: Allard Pierson Museum, Amsterdam Museum, Beeld en Geluid, Herinneringscentrum Kamp Westerbork, Het Scheepvaartmuseum, Hunebedcentrum, Koninklijk Eise Eisinga Planetarium, Museum Catharijneconvent, Museum Huis Doorn, Museum Prinsenhof Delft, Nationaal Archief, Nationaal Militair Museum, Nederlands Openluchtmuseum, Paleis Het Loo, Rembrandthuis, Rijksmuseum, Rijksmuseum Boerhaave, Rijksmuseum van Oudheden, Spoorwegmuseum, Tropenmuseum, Universiteitsmuseum Groningen, Watersnoodmuseum.

Meer dan één verhaal

De Canon van Nederland neemt je in vijftig vensters mee langs de belangrijkste gebeurtenissen, personen en voorwerpen die Nederland hebben gemaakt tot wat het nu is. Elk onderwerp uit de Canon van Nederland bestaat uit meer dan één verhaal, uit meer dan één afbeelding en uit meer dan één object. Het Canonnetwerk presenteert deze veelzijdigheid van de Canon, door de selectie van verschillende topstukken die elk venster vanuit verschillende invalshoeken belichten. Het verhaal van de slavernij is bijvoorbeeld naast het verhaal van het leed van de tot slaaf gemaakten ook voor een deel het verhaal van de verrijking van Nederland in de Gouden Eeuw. Door de uitbreiding van het Canonnetwerk en daarmee de uitbreiding van de topstukken wordt het verhaal bij elk venster meer uitgebreid en de geschiedenis van ons land tastbaar.

History in Concert

History in Concert is een uniek samenspel van geschiedenis en muziek. Tijdens de eerste editie waren er optredens van Zwart Licht, Ellen ten Damme, Blaudzun samen met Krontjong-muzikanten, Linde Schöne, Herman Pleij met de Nationale Opera Studio en Leo Blokhuis. De presentatie was in handen van Matthijs van Nieuwkerk. Ingrid van Engelshoven, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, nam ook plaats op het podium. In de foyer presenteerden de Canonmusea zich met een keur aan activiteiten en presentaties. De avond werd ook mede mogelijk gemaakt door CJP en TivoliVredenburg. History in Concert krijgt een vervolg in 2019.  

Organisatie en begunstigers

De landelijke samenwerking is een initiatief van het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem, waar sinds september 2017 de overzichtspresentatie van de Canon van Nederland te zien is. Dit is een unieke presentatie die de vijftig belangrijkste personen en gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis toont. Het Canonnetwerk wordt mede mogelijk gemaakt door het Mondriaan Fonds, het K.F. Hein Fonds en de Gravin van Bylandt Stichting. 

Opening Tentoonstelling "Drakentanden in de Duinen"

Vanaf 5 juli is in het Archeologiehuis Zuid-Holland in Alphen aan den Rijn de tentoonstelling “Drakentanden in de Duinen. Oorlogssporen van de Atlantikwall” te zien. De tentoonstelling vertelt de verhalen achter een serie voorwerpen uit de Tweede Wereldoorlog, die bij toeval in de Hollandse duinen werden gevonden door natuurbeheerders.

Als je door de prachtige natuurgebieden van de Hollandse duinen struint, is de Tweede Wereldoorlog niet het eerste waar je aan denkt. Toch lag in dit gebied een deel van de Atlantikwall, de linie die de Duitse bezetter van Noorwegen tot het Franse Biaritz heeft aangelegd om een geallieerde invasie te voorkomen. Her en der in het landschap liggen nog bunkers, muren en versperringen. Ook andere objecten uit de tijd van WOII zijn in het gebied achtergebleven. In de Hollandse Duinen kwam door opstuivend duinzand een serie van deze voorwerpen vrij te liggen, waarna ze werden gevonden door natuurbeheerders.

Drakentanden

Naast de verhalen die schuilgaan achter deze voorwerpen, wordt in de tentoonstelling aandacht besteed aan de zogenaamde Vordere Wasserstellung. Deze eveneens door de Duitse bezetter meer landinwaarts aangelegde verdedigingslinie, was bedoeld als achtervang voor het geval de Atlantikwall door de geallieerden werd doorbroken. Het trace van deze linie liep over het grondgebied van Alphen aan den Rijn, Gouda en Moordrecht. Drie drakentanden, piramidevormige versperringsblokken, die buiten het Archeologiehuis Zuid-Holland zijn te zien, waren onderdeel van de Vordere Wasserstellung. Ze zijn gevonden in Moordrecht en door de gemeente Zuidplas in bruikleen gegeven voor de duur van de tentoonstelling.

Over de tentoonstelling

"Drakentanden in de Duinen" is ontwikkeld in het kader van de Erfgoedlijn Atlantikwall en wordt financieel mede mogelijk gemaakt door provincie Zuid-Holland. Daarnaast ondersteunen het Erfgoedfonds van gemeente Alphen aan den Rijn en de J.E. jurriaanse Stichting de expositie financieel. Leo Maat, wethouder cultureel erfgoed van de gemeente Alpen aan den Rijn, opent de tentoonstelling.

Nationale Museumweek

Van maandag 9 t/m zondag 15 april zetten ruim 400 musea hun unieke collecties, ons culturele kapitaal, volop in de schijnwerpers. Het thema van de Nationale Museumweek is “Ontdek samen ons échte goud. Dichterbij dan je denkt!”. Ontdek #OnsEchteGoud in Museumpark Archeon.

Hieronder enkele pronkstukken (#OnsEchteGoud) van Archeon:

Bronstijd-man Kars
Archeologen van de Universiteit van Amsterdam hebben een gezichtsreconstructie gemaakt van een menselijke schedel uit de Bronstijd. De reconstructie is gemaakt aan de hand van een menselijke schedel die in een massagraf in Wassenaar is gevonden. Uit onderzoek blijkt dat het moet gaan om een man in de leeftijd tussen de 30 en 40 jaar. 'Het was een boer die door een geweldsmisdrijf om het leven is gebracht,' legt archeoloog Maja d'Hollosy uit. 'We kunnen zien dat zijn schedel met een bijl of iets dergelijks is ingeslagen.'
De schedel is gebruikt om een zo precies mogelijke reconstructie te maken. 'Maar je weet niet of dit helemaal klopt,' zegt d'Hollosy. 'Van sommige dingen weten we het wel zeker. De grote en de plaats van de ogen bijvoorbeeld, de vorm van de neus, de grootte van de mond en de vorm van de kaak. Maar details zoals rimpels of de precieze kleur van de huid zijn een gok.'

Kano 5
In de jaren zeventig was in het dorpje Zwammerdam een grote opgraving. Hier werden totaal onverwacht zes schepen gevonden. Het was de eerste keer dat langs de Oude Rijn een dergelijke vondst is gedaan. Er zijn drie grote transportschepen, de voorlopers van de Rijnaken, opgegraven. Een replica van een van deze schepen ligt in Museumpark Archeon. Er werden ook drie vissersboten opgegraven. Het gaat daarbij om kano’s. Kano 5 is een exemplaar met gaten in de wanden van de boot om de vissen levend te kunnen vervoeren.

Zwammerdam Restauratiewerf
Na 40 jaar is op zaterdag 16 december 2017 de restauratie van de Rijks Maritieme Erfgoed Collectie Romeinse Zwammerdamschepen begonnen. Het eerste schip dat weer in elkaar wordt gezet is de Zwammerdam 2, een vrachtschip van 22 meter lang. De werkzaamheden zullen ruim een jaar duren en zullen worden uitgevoerd in de Zwammerdam Restauratiewerf in Archeon. In de restauratiewerf is ook een mooie tentoonstelling over de Zwammerdamschepen, de Romeinse limes en de restauratie.

Het doel is om deze schepen weer terug te geven aan het publiek in het nieuw op te richten Nationaal Romeins Scheepvaart Museum, bij Archeon, in het kader van de Limes Unesco Wereld erfgoednominatie.De restauratie van de Zwammerdamschepen is altijd toegankelijk voor het publiek tijdens openingstijden van Museumpark Archeon.

Zwaard met inscriptie
Een van de ‘gouden’ objecten uit de collectie is een deel van een zwaard met een inscriptie, waarover in 2014 een artikel geschreven is door dhr. M. van Hasselt.

Van dit middeleeuwse zwaard uit ongeveer 1200 zijn de kling, het zwaardblad, bewaard gebleven. Het zwaard is gevonden tijdens een archeologische opgraving in het centrum van Alphen aan den Rijn. Het handvat is bewust afgebroken, waarna de kling waarschijnlijk is gedumpt. Aan beide zijden van het blad staan lange series letters, ingelegd met zilver in het stalen zwaard. Dit zien we wel meer bij zwaarden uit deze periode, en de inscriptie lijkt dan ook erg op soortgelijke vondsten in bijvoorbeeld Zweden, Duitsland, Frankrijk en Polen.

Een translitteratie loopt als volgt:
+BENEDOXOFLISSCSDRRISCDICECMTINIUSCSDNI+
+DIOXMTINIUSESDIOMTINIUSCSDICCCMTDICIIZISI+

Toegangspoort van Albaniana
Vandaag staat de Toegangspoort van Albaniana centraal. Deze kalkstenen plaat is een fragment van een van de toegangspoorten van het oude Romeinse fort Albaniana, Alphen aan den Rijn. Op de steen staat in het Latijn een tekst ter ere van de keizer, die betaald heeft voor het opknappen van de muur en de poort. Vertaald staat er:
“Keizer L. Septimius Severus Pius Pertinax Augustus, Opperpriester, bekleed met de macht van een volkstribuun etc., Vader des Vaderlands heeft met hulp van gedetacheerde soldaten van het Eerste Legioen voor de Cohors (I) II Praetoria (....) de muur met de poort(en) die van ouderdom ineengestort was, vanaf de grond herbouwd onder het gouverneurschap van (Venidius Rufus?)”

Gratis entree met de Museumkaart