In Archeon is de reconstructie te zien van de Zwammerdam.

Deze Romeinse platbodem is opgegraven in Zwammerdam en sinds de opening van Archeon in 1994 is deze reconstructie te zien in Archeon
Op de foto’s is de exactheid van de reconstructie goed te zien. Een perfect staaltje van vakmanschap.

dek zwammerdam 6

zijkant zwammerdam 6

22 mei: gevarieerde en inspirerende dag voor medewerkers van gemeenten en erfgoedinstellingen

Wie in Zuid-Holland betrokken is bij erfgoed en geïnteresseerd is in de mogelijkheden om archeologie beleefbaar te maken, kan zich op 22 mei laten bijpraten over zaken als cultuurtoerisme, community archaeology, educatie en andere aspecten op het gebied van archeologie en publieksbereik. Het Erfgoedhuis organiseert dan een gevarieerde en inspirerende dag voor medewerkers van gemeenten en erfgoedinstellingen. Ook erfgoedvrijwilligers zijn van harte welkom. Hoogtepunt van de Inspiratiedag Archeologie & Publiek is een bezoek aan een archeologische opgraving. Lees meer over het programma en de wijze van aanmelden op de website van het Erfgoedhuis.

Inheems aardewerk uit de ijzertijd en de Romeinse tijd.

Maandag 14 april; zaal open om 19:30. Lezing door Peter van den Broeke.

In 2012 verscheen een overzicht van het inheemse aardewerk uit de ijzertijd en de Romeinse tijd in Oss, dat feitelijk betrekking heeft op Zuid-Nederland in zijn geheel (o.a. te downloaden via https://openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/20033 ). Daardoor is nu een betere vergelijking mogelijk met het aardewerk uit West-Nederland. In sommige perioden hadden beide streken veel met elkaar gemeen, in andere weinig. Een van de vragen is of dit onder meer te maken had met de (ruil)handel in zeezout van de Noordzeekust naar het achterland. Daarnaast is wel duidelijk dat migratie van bevolkingsgroepen hier een rol gespeeld heeft.
Behalve op deze kwesties zal ingegaan worden op de aspecten van het aardewerk waarin door de tijd heen veranderingen optreden en die het daardoor mogelijk maken om dateringen aan het aardewerk toe te kennen. Modewijzigingen in verschraling, vormgeving en versiering zijn hierbij de cruciale punten. Die zullen behalve in de lezing ook in een praktijksessie aan de orde komen.

Romeinen en Cananefaten op locatie Valkenburg

woensdag 5 februari 2014. Aanvang 20.00 uur, zaal open vanaf 19.30 uur Romeinen en Cananefaten op Locatie Valkenburg.Het gebied van het voormalig Marinevliegkamp Valkenburg (ca. 300 ha) zal de komende jaren ontwikkeld worden tot een nieuwe woonwijk. Tijdens archeologisch vooronderzoek zijn binnen het plangebied tal van vindplaatsen aangetroffen die dateren vanaf de Late Bronstijd (ca 1000 voor Chr.). Bijzonder zijn huisplaatsen uit de late ijzertijd en Romeinse tijd die vermoedelijk bewoond zijn geweest door Cananefaten. Toen de Romeinen hun grensfort Praetorium Agrippinae vestigden zullen deze in aanraking zijn gekomen met deze inheemse bevolking.

Over de spreker:
Peter Jongste is na een opleiding als klassiek archeoloog en prehistorie aan de Rijksuniversiteit Leiden in 1995 gepromoveerd op het gebruik van marmer in de Romeinse tijd. Sinds 1996 is hij werkzaam in de Nederlandse archeologie en heeft hij zich gespecialiseerd in de late prehistorie van het westelijk Holoceen Nederland. Sinds augustus van dit jaar doceert hij archeologie aan de Saxion Hogeschool in Deventer en is hij als archeologisch adviseur en directievoerder betrokken bij het Project Locatie Valkenburg.

QUOTE: De komst van de Romeinen in Valkenburg lijkt te hebben geleid tot een geleidelijke integratie van de oorspronkelijke bewoners in de Romeinse cultuur.

Boekuitreiking ‘Gered uit de grond’

Verslag manifestatie: boekuitreiking "Gered uit de grond"

Op maandag 23 september was er de feestelijke uitreiking van het eerste exemplaar van het boek "Gered uit de Grond." Het boek Gered uit de grond is een initiatief van AWN leden die tevens lid zijn van de Amateur Detectie Vereniging. De heren P. Bakker en J.W Bron hebben dit boek in eigen beheer uitgegeven. Waar gaat het om?

Bij de opgraving van het castellum van Alphen aan den Rijn in de jaren 1998-2003 is de grond tussen het oorspronkelijke castellum en de Oude Rijn afgegraven en afgevoerd en gestort langs de rijksweg N11. Metaal detectoramateurs hebben jaren lang in deze grond gezocht naar Romeinse resten en die zijn in grote getalen gevonden. Beide heren hebben drie jaren lang vrijwel alle vondsten gedocumenteerd en verwerkt in een schitterend boek, dat met recht als een catalogus gezien kan worden van Romeinse metalen voorwerpen. Het boek staat beschreven op een speciale website Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Hierbij zijn een tweetal bladzijden toegevoegd om een indruk te krijgen van de kwaliteit van de documentatie,

Het unieke feit dat vrijwilligers van de archeologie en detectoramateurs het verschijnen van dit boek mogelijk hebben gemaakt stond centraal in de manifestatie. Nog nooit hebben zoveel mensen het kleine auditorium van het Archeologiehuis van de provincie Zuid-Holland bevolkt. Voor een kleine honderd bezoekers heeft Rien Polak, universitair medewerker van de universiteit van Nijmegen en rapporteur van de opgraving van het castellum in zijn lezing een nieuwe visie gegeven van het belang van de Limes, de reeks Romeinse forten langs de Rijn.

Daarna heeft Jan Willem Bron, namens de samenstellers van het boek, kort uiteengezet hoe het boek tot stand gekomen is en benadrukte de goede samenwerking met de universiteit van Leiden. Zeven studenten van de vakgroep archeologie hebben de toelichting van hoofstukken van het boek voor hun rekening genomen. Toen was daar het moment waarop de eerste exemplaren uitgereikt werden aan de landelijke voorzitter van de AWN, mevrouw Tonnie de Rijdt en van de detectieamateurs (DDA) de heerGert Lugthard. Dit om te bijzondere samenwerking tussen de vrijwilligers te benadrukken. Daarna werden boeken uitgereikt aan ieder van de studenten auteurs, aan de vertegenwoordiger van de universiteit van Leiden, mw Carol van Driel, en aan Rien Polak van de universiteit van Nijmegen en aan de wethouder van Alphen aan den Rijn mw. H. Oppatja.

Tot slot was er gelegenheid om, onder het genot van een drankje en een hapje het boek te kopen en ervaringen uit te wisselen tussen de vrijwilligers in de archeologie en de professionele wereld. Het geheel werd opgeluisterd door de aanwezigheid van de Romeinse en-actoren.

Mensen en bomen, van de prehistorie tot straks

woensdag 8 januari 2014. "Mensen en bomen van de prehistorie tot straks"

Aanvang 20.00 uur, zaal open vanaf 19.30 uur.

Mensen kunnen niet zonder bomen. Ze zijn er van afhankelijk voor hun huizen, schepen, kleding en voedsel. Na de periode van de laatste IJstijd kwamen geleidelijk aan diverse boomsoorten vanuit het zuiden onze streken binnen. Mensen wisten allerlei kwaliteiten ervan op hun waarde te schatten en er een nuttig gebruik van te maken. Bert Maes doet al vele jaren onderzoek naar de echte wilde bomen en struiken in ons land. Ze vormen nog geen 5% van de bossen en houtwallen, maar geven ons veel en onverwachte informatie. Mede dankzij recent archeobotanisch- en DNA-onderzoek is er een hele nieuwe wereld ontsloten.

Over de spreker:

Bert Maes is ecoloog en cultuurhistoricus en runt een eigen adviesbureau. Zijn specialiteiten zijn o.a. de inheemse bomen en struiken en de cultuurhistorie van het landschap. Hij ontdekte boom- en struiksoorten die niet eerder bekend waren in ons land en ondergebracht werden in de Nationale Genenbank van autochtone gewassen. Publicaties van zijn hand zijn o.m. De linde in Nederland (1989), Bomen en monumenten (1996), Inheemse bomen en struiken van Het Groene Woud (2010), Bomen en heesters als cultuurhistorisch erfgoed (2011) en bijdragen aan: Ruines in Nederland (1997), Bomen en mensen (2000), Inheemse bomen en struiken in Nederland en Vlaanderen (red. 2007) en Bijzondere bomen in Nederland (2010).

QUOTE: De inheemse bomen en struiken in bossen en houtwallen zijn een prachtig, maar ernstig bedreigd cultuurhistorisch erfgoed.

Nog twee dagen Stad van Sint!

Heb jij je altijd al afgevraagd waar de viering van Sinterklaas vandaan komt, of waarom we speculaaspoppen eten? Kom het allemaal ontdekken in Archeon. Op 30 november en 1 december 2013 gaan de deuren van de Stad van Sint weer open. Ontmoet de Sint en zijn pieten. Aai Amerigo over zijn snuit en duik in het Archeologiehuis Zuid-Holland waar een speciale piet nog een verrassing heeft.....

Isotopenonderzoek in het Graf van Wassenaar

Woensdag 4 december 2013 wordt een bijzondere dag voor een bijzondere vondst. Het Bronstijdgraf van Wassenaar zal worden geopend! De glasplaten zullen van deze unieke vondst worden gelicht, waarna archeologen secuur monsters zullen nemen van de gebitten om deze te onderwerpen aan een isotopenonderzoek. Het onderzoeken van isotopen wordt toegepast op botmateriaal en gebitsresten om te kunnen analyseren wat men at en of er sprake is geweest van migratie gedurende een bepaalde periode. Op deze manier hoopt men te kunnen achterhalen waar mensen vandaan kwamen en vervolgens neerstreken. Zo ook wat betreft de twaalf mensen in het Graf van Wassenaar. Hoewel men naar de uitkomst van het onderzoek alleen nog maar kan gissen, is men hoopvol tot zeer waardevolle, nieuwe inzichten te komen over de mens in de Bronstijd.

Het onderzoek naar de isotopen in het Graf van Wassenaar, geschied in het kader van de nieuwe wisseltentoonstelling over nieuwe forensische toepassingen in de archeologie die volgens planning in april 2014 in het Archeologiehuis Zuid-Holland te zien zal zijn.

Meer informatie over dit onderzoek volgt!

Ziekte, arts en patiënt in de Grieks-Romeinse oudheid

Lezing 23 oktober 2013 in het Archeologiehuis. (aanvang 20:00)

QUOTE: “Kenmerk van de antieke geneeskunde is de persoonlijke aandacht
van de arts voor de individuele patiënt”
Wat betekende het om ziek te zijn in de Grieks-Romeinse
oudheid? Velen kennen de naam van beroemde antieke artsen: Hippocrates,
Galenus, maar hoe werkten hun medische theorieën in de praktijk? Hoe was de
verhouding tussen religieuze en rationele geneeskunde? Wat is de bijdrage van
de archeologie aan onze kennis van de antieke geneeskunde? Deze en andere
vragen komen aan de orde in de lezing. De antieke theorie zal worden
geconcretiseerd in enkele antieke patiëntengeschiedenissen.

Over de spreker:

Manfred (H.F.J.) Horstmanshoff is
emeritus bijzonder hoogleraar in de geschiedenis van de antieke geneeskunde aan
de Universiteit Leiden, waar hij vele jaren Oude Geschiedenis doceerde. Hij was
Fellow-in-Residence aan het Netherlands Institute for Advanced Study, Wassenaar
en aan het Internationales Kolleg Morphomata, Keulen. In 2013 was hij verbonden
aan de Humboldt Universität in Berlijn. Hij publiceerde talrijke boeken en
artikelen, waaronder: Pijn en balsem, troost en smart.

Archeologie en toeval? Robinson’s tempel in Maryport

Lezing 20 november 2013 in het Archeologiehuis. Aanvang 20:00 uur.

Archeologie en toeval? Robinson's tempel in Maryport

Archeologie is zeer afhankelijk van de interpretatie van de
opgravers. De tempel voor Iupiter Capitolinus Maximus is in de 19e eeuw
opgegraven door Robinson, waarbij veel aannames zijn gemaakt. Recent onderzoek
daarentegen brengt nieuwe details aan het licht en laat dan ook zien hoe
sommige toevalligheden grote doorbraken kunnen leveren in de interpretatie van de site.

De tempel is momenteel de meest noordelijk gevonden Capitolijnse tempel, en gaat gepaard met een grote hoeveelheid gedediceerde altaren, welke te zien zijn in het Senhouse museum te Maryport. Maryport was in de Romeinse Tijd opgenomen in de defensieve structuur langs de kust, als het verlengde van de muur van Hadrianus.

Over de spreker:

Buiten dat Joerie van Sister al enkele jaren werkzaam is in het park als archeotolk
Romeinse Tijd heeft hij ook al succesvol zijn Bachelor Klassieke Archeologie
afgerond en is hij zijn Master Classical & Mediterranean Archaeology aan
het afronden. Gespecialiseerd in Antieke Religies heeft hij van de zomer
opgegraven in Groot-Brittannië aan een opgraving van de Universiteit van Newcastle.

QUOTE: Soms is toeval het beste werktuig in de reconstructie van geschiedenis.