Romein hijst trots Limesvlag in Alphen nu grens Werelderfgoed is geworden

Feestelijke ceremonie Limesvlag Morvenna Goudkade

De Limesvlag wappert sinds vandaag in Alphen, thuisplaats van Museumpark Archeon. Op het congres van de Unesco in China is gisteren besloten de resten van de Romeinen langs de Rijn tussen Katwijk en het Duitse Remagen de status van Werelderfgoed te geven. 

Dat wil zeggen dat ze extra beschermd zijn en dat er een bordje Werelderfgoed bij gezet mag worden. De Rijn vormde de noordgrens (limes) van het Romeinse Rijk en het Romeinse leger had hier een kralenketting aan verdedigingsforten gebouwd waar soldaten gelegerd waren. Een zo’n fort stond grofweg op het huidige Rijnplein in Alphen, toen Albanianae geheten.

Klik hier en lees het volledige artikel op AD

Foto door Morvenna Goudkade

  • Aangemaakt op .

UNESCO-Werelderfgoedstatus voor Limes in Nederland

SLO Limes bannercampagne fb insta3

Nederland heeft er een icoon van wereldformaat bij. Vandaag heeft het Werelderfgoedcomité van UNESCO de Neder-Germaanse Limes de status van Werelderfgoed toegekend. Het is een wereldwijde erkenning van de unieke en universele waarde van ons deel van de Limes, vertegenwoordigd door in totaal 19 archeologische vindplaatsen uit de Romeinse tijdverspreid over de provincies Gelderland, Utrecht en Zuid-Holland.


Met de toekenning van de Werelderfgoedstatus aan de Neder-Germaanse Limes staan nu in totaal 12 erfgoederen in het Koninkrijk der Nederlanden op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Eerder deze week besloot het Werelderfgoedcomité al om de Koloniën van Weldadigheid en de Nieuwe Hollandse Waterlinie toe te voegen aan de Werelderfgoedlijst.

Gedeputeerde mevrouw dr. W.H. de Zoete van de provincie Zuid-Holland namens de Stuurgroep LimesSamenwerking: “Veel Nederlanders weten niet dat dwars door Nederland de oude grens van het Romeinse Rijk loopt. Op sommige plekken heeft de Rijn in de afgelopen eeuwen de resten daarvan weggespoeld. Gelukkig zijn op veel andere plaatsen de resten behouden dankzij de natte bodem in ons land en doordat vroegtijdig het belang van deze plaatsen is erkend en de archeologische waarden zijn behouden. De Limes vormt dwars door Nederland heen een zichtbare historische band van het heden met het verleden. Dat deze archeologische vindplaatsen nu de status van Werelderfgoed hebben gekregen, is een prachtige en verdiende erkenning van de inspanningen van velen die zijn geleverd voor het behoud van dit unieke erfgoed.”

UNESCO-Werelderfgoed
Samen met Duitsland heeft Nederland in 2020 een deel van de Limes  voorgedragen voor de Werelderfgoedstatus: namelijk het deel dat de grens vormde van de Romeinse provincie Neder-Germanië. Sommige delen van de Limes zijn al ingeschreven, zoals de Muur van Hadrianus (Verenigd-Koninkrijk) en de Boven-Germaanse Limes. Andere delen zijn in een vergevorderd stadium van voorbereiding. Kenmerkend voor het deel dat nu is toegevoegd aan de Werelderfgoedlijstde Neder-Germaanse Limes, zijn onder meer de innovatieve manieren die de Romeinen bedachten om om te gaan met de grillige rivier, het netwerk van forten dat langs de rivier is gebouwd en de bijzonder goed bewaarde houtresten.  

Grootste archeologische monument
De Limes was 2000 jaar geleden de buitengrens van het Romeinse Rijk. In de tweede eeuw na Chr. was het Romeinse Rijk op zijn grootst en omvatte delen van Europa, het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Het werd omringd door een ingenieus grenssysteem van meer dan 7500 kilometer lang. In Nederland liep de Limes langs de rivier de Rijn. De Rijn vormde een natuurlijke grens en op de zuidoevers bouwden de Romeinen legerkampen, wachttorens, wegen en waterwerken. Lokale gemeenschappen vestigden zich in de nabijheid, dreven handel of gingen de strijd aan. Meer dan 400 jaar lang waren Romeinse soldaten aanwezig in Nederland. Deze periode kende tijden van vrede en van strijd. De grens vormde ook een uitwisselingsplaats van kennis en cultuur. De Limes heeft een archeologische schat nagelaten in onze bodem:  bijzondere gebruiksvoorwerpen zoals sieraden en glaswerk, schepen, resten van forten, maar ook wapens en gereedschap. De Limes is het grootste archeologische monument van Nederland.

Grens van vroeger en nu
De Limes vormt een lint van archeologische schatten door Nederland die vele mensen met elkaar verbindt en zorgt voor culturele uitwisseling tussen vrijwilligers, professionals en bewoners. De afgelopen jaren is door zeer veel vrijwilligers, gemeenten en andere organisaties gewerkt aan het vergroten van de bekendheid van de Limes in Nederland. Niet alleen op de plaatsen die nu de status van Werelderfgoed hebben gekregen, maar ook op andere plaatsen en online. Om de nieuw verworven status te vieren zullen rond Open Monumentendag (11 en 12 september) op diverse locaties activiteiten worden georganiseerd. Informatie hierover vindt u op de website Romeinen.nl.  De komende jaren zullen de betrokken overheden blijven samenwerken om het netwerk van partners en betrokkenen verder te versterken en de bekendheid van de Limes te vergroten.
 
Overzicht terreinen die de Werelderfgoedstatus hebben gekregen:

Leiden- Roomburg Castellumterrein
Katwijk-Valkenburg - De Woerd Vicus
Katwijk-Valkenburg – Centrum Castellumterrein
Leidschendam Voorburg - Voorschoten Corbulo kanaal
Leidschendam Voorburg Forum Hadriani
Woerden Centrum Castellumterrein
Bunnik - Vechten Castellumterrein
Utrecht – Domplein Castellumterrein
Utrecht – Leidsche Rijn Wachttoren
Utrecht – De Meern Castellumterrein
Utrecht – De Meern Limesweg
Arnhem Castellumterrein
Zevenaar (Bijlandse Waard) Verspoeld Castellum
Nijmegen (Hunerberg) Castraterrein
Nijmegen (Valkhof) Castellumterrein
Nijmegen /Berg en Dal (Kops Plateau) Castellumterrein
Berg en Dal / Nijmegen Aquaduct
Elst (Tempel) Tempel
Berg en Dal (De Holdeurn) ​Pannenbakkerij
  • Aangemaakt op .

Zwammerdamschepen en Nationaal Romeins Scheepvaart Museum genomineerd voor Europese prijs

Bijna 50 jaar geleden werden ze ontdekt in de gemeente Alphen aan den Rijn: de beroemde Romeinse Zwammerdamschepen. Dit jaar zijn ze genomineerd voor een belangrijke Europese prijs voor Archeologisch Erfgoed. Net als de ontwikkeling van het Nationaal Romeins Scheepvaart Museum. Dit goede bericht kwam van de European Association of Archaeologists die de jaarlijkse European Archaeological Heritage Prize uitrijkt. Woensdag 8 september 2021, tijdens de openingsceremonie van de 27e jaarlijkse EAA-bijeenkomst in Kiel (Dld), wordt duidelijk of de prijs toegekend gaat worden.

Museumpark Archeon en partner 1Arch / Hazenberg Archeologie zijn voorgedragen voor deze prijs. En wel vanwege hun initiatief  “Operatie Zwammerdamschepen’ en de ontwikkeling van een Nationaal Romeins Scheepvaart Museum.  Een onafhankelijk comité  beoordeelt de nominaties. Je krijgt de prijs niet zomaar.   Je krijgt hem ‘voor een uitstekende bijdrage aan het genereren van kennis over archeologisch erfgoed en de verspreiding ervan, en aan de bescherming, presentatie en verbetering van het Europees archeologisch erfgoed.’ De prijs wordt sinds 1999 uitgereikt tijdens het jaarlijkse internationaal congres voor Europese archeologen.

De European Archaeological Heritage Prize
Als Museumpark Archeon de prijs wint, moeten de partners in Kiel een presentatie geven over de restauratie van de Zwammerdamschepen in de Romeinse restauratiewerven van Archeon. Het is dat de presentatie aan tijd is gebonden. Maar met de hoeveelheid informatie, foto’s en filmpjes over Operatie Zwammerdamschepen zou wel een een dagdeel gevuld kunnen worden! En dan blijft het daar niet bij. Want ook de plannen voor het Nationaal Romeins Scheepvaart Museum moeten worden toegelicht. Met dit alles is het wel duidelijk dat beide initiatieven ‘bijdragen tot het behoud en de presentatie van Europees archeologisch erfgoed dat verder gaat dan de normale taken van de instelling”.  Precies de voorwaarden van de prijscategorie.

Zwammerdamschepen en Nationaal Romeins Scheepvaart Museum  genomineerd voor Europese prijs

De EAA
De EAA is een internationale organisatie met meer dan 15.000 leden. De leden komen uit 60 landen over de hele wereld, en werken in de prehistorie, klassieke, middeleeuwse en latere archeologie.  De organisatie heeft een aantal doelen. Ze zet zich onder andere in voor de ontwikkeling van archeologisch onderzoek. Daarnaast wil ze de uitwisseling van archeologische informatie bevorderen, net als de samenwerking met andere organisaties met soortgelijke doelstellingen. Ook behartigt de organisatie de belangen van professionele archeologen in Europa.  Zie ook https://www.e-a-a.org

logo EAA.png

  • Aangemaakt op .

Opening Canon van Nederland in Museumpark Archeon

Canon Opening Archeon 1

Donderdagmiddag 8 juli is de Canon van Nederland geopend in Museumpark Archeon en is De Romeinse Limes van Museumpark Archeon officieel aangesloten bij het netwerk van de Canon van Nederland. 

Het programma werd geopend door Jack Veldman, directeur Museumpark Archeon. Aansluitend gaf Tom Hazenberg, archeoloog en curator Zwammerdamschepen, een presentatie over de Limes, de Zwammerdamschepen en de restauratie hiervan die plaatsvindt in de restauratiewerf. Daarna volgde een optreden van zangeres Judith Nijland en haar jazz liederen in Latijn.

Tot slot vond de officiële aansluitingshandeling bij het Canon van Nederland netwerk plaats door wethouder Kees van Velzen en Teus Eenkhoorn van het Nederlands Openluchtmuseum, initiatiefnemer van het netwerk. 

opening canon collage.jpg

De Canon van Nederland in Museumpark Archeon
De Canon van Nederland neemt je in vijftig vensters mee langs de belangrijkste gebeurtenissen, personen en voorwerpen die samen het verhaal van Nederland vertellen. Van Karel de Grote tot Marga Klompé, van de hunebedden tot Europa en van Trijntje tot de Leeuwinnen.

In Museumpark Archeon zijn nu drie canonvensters officieel erkend:
Hunebedden bij het erf van de trechterbekercultuur
De Romeinse Limes bij het grensdorp Trajectum ad Rhenum
Karel de Grote bij Dorestad

Lees meer over de Canon van Nederland in Museumpark Archeon op https://www.archeon.nl/nl/canon-van-nederland.html

Op de hoofdfoto v.l.n.r.: Jack Veldman, directeur Museumpark Archeon.  Kees van Velzen, wethouder Alphen aan den Rijn. Teus Eenkhoorn, directeur Nederlands Openluchtmuseum en initiatiefnemer van het netwerk. Erik van Zuylen, wethouder Alphen aan den Rijn.

  • Aangemaakt op .

Limes van Museumpark Archeon onderdeel van het netwerk van de Canon van Nederland

Donderdag 8 juli wordt De Romeinse Limes als onderdeel van het netwerk geopend in Museumpark Archeon. De Romeinse Limes is één van de vijftig vensters van de Canon van Nederland.

Museumpark Archeon is donderdagmiddag 8 juli het decor voor de opening van De Romeinse Limes. Jack Veldman, directeur Museumpark Archeon, start om 15:30 uur het programma samen met  heer Kees (C. J.) van Velzen, wethouder gemeente Alphen aan den Rijn, en de heer Teus Eenkhoorn, directeur Nederlands Openluchtmuseum. Aansluitend verzorgt Tom Hazenberg, archeoloog en curator Zwammerdamschepen, een presentatie over de Limes, de Zwammerdamschepen en de restauratie hiervan die plaatsvindt in de restauratiewerf. Daarna volgt een optreden van zangeres Judith Nijland en haar jazz liederen in Latijn.

Tot slot vindt de officiële aansluitingshandeling bij het Canon van Nederland netwerk plaats door  wethouder Kees van Velzen en Teus Eenkhoorn van het Nederlands Openluchtmuseum, initiatiefnemer van het netwerk.

Trechterbekercultuur Museumpark Archeon.jpg Dorestad Museumpark Archeon.jpg

De Canon van Nederland
Met de Canon van Nederland als uitgangspunt slaan musea door heel Nederland de handen ineen om de veelzijdigheid van de Nederlandse geschiedenis voor het voetlicht te brengen: het Canonnetwerk. De Canon-musea presenteren iconische sleutelstukken van de Canon in de eigen museale context en trekken op in gezamenlijke programmering en campagne. Deze landelijke samenwerking is een initiatief van het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem, waar sinds september 2017 de overzichtspresentatie van de Canon van Nederland te zien is. De landelijke samenwerking wordt mede mogelijk gemaakt door het ministerie van OCW.

Canonvenster De Romeinse Limes in Museumpark Archeon
Het Romeinse Rijk is enorm, het beslaat het grootste deel van Europa. De noordgrens loopt midden over Nederland, langs de Rijn. Dit is de Limes, een grens die gemarkeerd wordt door ongeveer twintig forten en daartussen gelegen wachttorens, van waaruit de Romeinen hun macht over het achterland bewaken.

Langs de Limes ontstaat een mix van culturen. De Romeinen brengen hun levensstijl mee, met alles wat daarbij hoort: architectuur, dagelijkse gewoontes, voedingsmiddelen en taal.

In Archeon kom je in Trajectum ad Rhenum, een grensdorp aan de Limes. Mensen leven hier veilig achter de vestingmuur. De gebouwen lijken in niets op die van de lokale bewoners. Er is een woonhuis met winkels, een badhuis en een grote herberg. Allemaal voor de bezetters, de Romeinse soldaten en voor hun lokale contacten.

Bij de tempel is de mix van culturen duidelijk te zien. Deze is gewijd aan Nehalennia, dat is een inheemse godin die de Romeinen in hun godenwereld opnemen. Ook het gebouw zelf is een toonbeeld van uitwisseling. De galerij rondom de tempelcel is een typisch kenmerk van de Gallo-Romeinse bouwstijl.

Lees meer over de Canon van Nederland en het canonvenster ‘De Romeinse Limes’ op https://www.canonvannederland.nl/nl/romeinselimes

  • Aangemaakt op .

Fietstocht Hollandse Limes Classic @Home

Goed nieuws! De corona cijfers gaan steeds verder omlaag en de versoepelingen volgen elkaar in rap tempo op! Dit biedt voor de Hollandse Limes Classic @home op zaterdag 10 juli a.s. ook mogelijkheden om de tocht nog leuker te maken. Deze fietstocht - georganiseerd door Ipse de Bruggen- start dit jaar vanuit huis, langs de Limes door Park Matilo, Nigrum Pullum en met de mogelijkheid tot een bezoek aan Museumpark Archeon. En verschillende boerenbedrijven in het Groene Hart bieden lokale lekkernijen aan.

Extra feestelijkheden bij castellum NIGRVM PVLLVM
Bij castellum NIGRVM PVLLVM, op het terrein van Ipse de Bruggen in Zwammerdam, is de speciale Limes expositie eindelijk weer geopend! Er zijn rondleiders aanwezig die jou alles kunnen vertellen over de gevonden Zwammerdamschepen en je begeleiden door de castellumtuin.

Daarnaast is er een archeologische tent, kun je een testrit maken op bijzondere duo-fietsen en is er échte Romeinse koffie.

Ga voor meer informatie naar www.hollandselimesclassic.nl.

Hollands Limes Classic 2019 261

  • Aangemaakt op .

Nieuwe tentoonstelling: Oude botten, nieuwe verhalen

‘Oude botten, nieuwe verhalen’ gaat over wetenschappelijk onderzoek naar archeologisch skeletmateriaal. Dit onderzoek, dat osteoarcheologie wordt genoemd, kan waardevolle informatie geven over het leven in Zuid-Holland in vroeger tijden. De provincie en verschillende Zuid-Hollandse gemeenten hebben in de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in dergelijk onderzoek. In de tentoonstelling worden skeletvondsten getoond en wordt toegelicht wat deskundigen daar met gebruikmaking van moderne technieken over te weten zijn gekomen.

  • Aangemaakt op .

Museumpark Archeon wordt nog bij-vriendelijker

De werkgroep Bijenlandschap Groene Cirkels Archeon richt zich de komende jaren op het nog bij-vriendelijker maken van Museumpark Archeon.

 

Landweer rondom de parkeerplaats met zonnepanelenoverkapping:
In de winter van 2020 is er een start gemaakt met een zogenaamde landweer als afsluiting van de nieuwe parkeerplaats. Ter hoogte van de met zonnepanelen overkapte parkeerplaats hebben we een haag van stekelige struiken en planten aangelegd, met onder andere sleedoorn en meidoorn. De landweer is een ondoordringbare barrière voor mens en dier maar uitermate geschikt als nest en schuilgelegenheid voor insecten, vogels en kleine zoogdieren. Langs de sloot en de oever waaraan de landweer ligt zullen planten gepoot worden die dienen als voedsel voor de bestuivende insecten.

 

bijen idylle juni 2021.jpg

 

Bij-vriendelijk parkeren
In 2021 richt de werkgroep Bijenlandschap Groene Cirkels Archeon zich op de aanleg van een bijen idylle op de Archeonlaan onder het motto “bij-vriendelijk parkeren in Museumpark Archeon”. De werkgroep is in gesprek met de gemeente Alphen aan den Rijn om het project gezamenlijk te realiseren. Daartoe is een overeenkomst aangegaan met Waardewenders. Waardewenders regisseert circulaire ketens die natuurlijke reststromen verwaarden tot grandstof voor de fabricage van nieuwe producten. Het wordt een uniek project in de gemeente Alphen aan den Rijn. De circulariteit vanaf het inzaaien tot en met het oogsten en verwerken van het maaisel tot papier wordt toegepast. Dit papier wordt gebruikt om publicitaire uitingen van Museumpark Archeon te drukken.
De werkgroep is nog op zoek naar sponsoren en fondsen die gedurende het eerste jaar de aanleg en de uitvoering van het project wil ondersteunen.

 

01 - Constructie Typologie (2).jpg

 

Middeleeuwse maaiploeg
In 2021 wordt een nieuw vrijwilligersteam opgericht van de 25 jarige Vereniging Vrienden van Archeon (VVvA). Dit team zal zich bezighouden met het maaien en oogsten van de bijenidylle, de opbrengst van het geoogste maaisel wordt onder andere via de Spookverlaat naar de boerderij gebracht waar dit verwerkt wordt. De werkgroep onderzoekt op dit moment op welke bijzondere manier dit transport plaats kan vinden.
De werkgroep is op zoek naar vrijwilligers die (het liefst gekleed als middeleeuwer) mee willen werken aan dit unieke VVvA project. Daarnaast is de werkgroep op zoek naar fondsen en/of sponsoren die het project of delen ervan willen adopteren.

 

Voor meer informatie neem contact op met Wiel van der Mark/ coördinator Groene Cirkels Archeon/Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

bijenwerkgroep archeon (2).jpg 

  • Aangemaakt op .

Imposante Romeinse stuurriem van 5,15 meter

In het AD van 12 juni 2021 is een mooi stuk geschreven over de Romeinse stuurriem van maar liefst 5,15 meter.

“Het is echt een enorm gevaarte.“ Kijk, zo wordt-ie! Het scheepstimmermannen van Archeon hebben een flinke klus geklaard: de in 2020 gekochte 300 jaar oude Deense boomstam is omgetoverd tot een Romeinse stuurriem. Op ware grootte. En dat is echt mega.

Klik hier en lees het artikel op AD

AD 12-06-2021 Zwammerdam stuurriem.jpg

AD 12-06-2021 Stuurriem Zwammerdam.jpg

  • Aangemaakt op .

Nationale Archeologiedagen 2021

Van 18 tot en met 20 juni zijn de Nationale Archeologiedagen in Archeon. Veel van onze verre geschiedenis ligt vaak verrassend dichtbij. Onder onze voeten. In de bodem. Wil jij ook ontdekken welke verhalen er allemaal verstopt zitten in de Nederlandse bodem? Kom dan horen, zien en graven tijdens de Nationale Archeologiedagen in Archeon. Je hoeft geen archeoloog te zijn om mee te kunnen doen. Kom oog in oog met de sporen van een ver verleden. Iedereen is van harte welkom.

Voel je een archeoloog
Tijdens de Nationale Archeologiedagen kan iedereen meedoen aan de georganiseerde activiteiten in en rondom het Archeologiehuis/Romeins Museum. Er wordt een opgraving georganiseerd waarbij er gezocht kan worden naar aardewerk en Romeinse munten. Deze objecten mag je vervolgens mee naar huis nemen om nog extra na te kunnen genieten van de dag.

Nationale Archeologiedagen

Ontmoet Bronstijdman Kars
Archeologen van de Universiteit van Amsterdam hebben een gezichtsreconstructie gemaakt van een menselijke schedel uit de Bronstijd: Bronstijdman Kars. De reconstructie is gemaakt aan de hand van een menselijke schedel die in een massagraf in Wassenaar is gevonden (het graf van Wassenaar is ook tentoongesteld in het Romeins Museum). Uit onderzoek blijkt dat het moet gaan om een man in de leeftijd tussen de 30 en 40 jaar. Ontmoet Kars in het Archeologiehuis op de 1e etage van het Archeon.

Zwammerdam Restauratiewerf
In de Zwammerdam Restauratiewerf in Archeon wordt hard gewerkt aan de restauratie van de zogeheten Zwammerdamschepen. Operatie Zwammerdamschepen’ heeft haar eerste complete schip opgeleverd: de Zwammerdam 2 staat te pronken in de restauratiewerf in Museumpark Archeon. In de Restauratiewerf is ook een mooie tentoonstelling over de Zwammerdamschepen, de Romeinse limes en de restauratie te zien.

Zwammerdam kano 5
Kano 5, een vissersboot die als vijfde van de Romeinse Zwammerdamschepen werd opgegraven is te bewonderen op de begane grond van het Archeologiehuis. De boot is 5,50 meter lang en 0,80 meter hoog. Bijzonder is het opgetimmerd dekje met in dit geval zelfs ook een luikje met ijzeren scharnier. Vermoedelijk is het schip ooit groter geweest, want het heeft nu een rechte achterkant. Misschien is de kano ooit beschadigd en ingekort om te kunnen dienen als een visbun, waarin gevangen vis tijdelijk levend bewaard wordt. 

Lees meer op https://www.archeon.nl/agenda/nationale-archeologiedagen.html

  • Aangemaakt op .

Meer artikelen...

Archeologiehuis Zuid-Holland
Archeonlaan 1a • 2408 ZB Alphen aan den Rijn • tel: 0172 - 44 77 44